کپی‌رایت نداریم؛ اخلاق حرفه‌ای کجاست؟ - خبرگزاری مهر


1397/04/22

خبرگزاری مهر - گروه فرهنگ: کافی است نگاهی به کتاب‌های ترجمه شده بیندازیم. آن وقت متوجه می‌شویم که یک عنوان با چندین و چند ترجمه منتشر شده؛ برای مثال حدود ۳۰ برگردان متفاوت از «شازده کوچولو» نوشته

کپی‌رایت نداریم؛ اخلاق حرفه‌ای کجاست؟ - خبرگزاری مهر

خبرگزاری مهر
- گروه فرهنگ:
کافی است نگاهی به کتاب‌های ترجمه شده بیندازیم. آن وقت متوجه می‌شویم که یک عنوان با چندین و چند ترجمه منتشر شده؛ برای مثال حدود ۳۰ برگردان متفاوت از «شازده کوچولو» نوشته آنتوان دوسنت اگزوپری وجود دارد و کسی نیست بپرسد، داستانی که محمد قاضی و ابوالحسن نجفی به زیبایی هر چه تمام‌تر، ترجمه‌اش کرده‌اند، چه نیازی به گردان‌های چندباره و چندباره دارد؟

«ماهی روی درخت»، مجموعه جودی، نیکلا کوچولو و چندین و چند  داستان‌ و مجموعه خوب دیگر بارها و بارها ترجمه شده‌اند و نتیجه این برگردان‌های همزمان، سودجویی ناشران و سرگردانی مخاطبان است. در وزارت فرهنگ و ارشاد هم قانون و سیستمی وجود ندارد که به یک عنوان کتاب، تنها یک بار(آن هم در فاصله زمانی اندک) مجوز دهد.

ترجمه‌های همزمان، موضوعی است که
خبرگزاری مهر
به آسیب‌شناسی پرداخته؛ فرزاد فربد هم مترجم است هم ناشر؛ از دیدگاه او این که دو ناشر همزمان یا به فاصله کوتاه از هم به ترجمه یک اثر بپردازند، عین بی اخلاقی استو تنها ناشرانی این رفتار را در پیش می‌گیرند که تنها به منافع خود فکر می‌کنند و درپی سودجویی هستند.

به گفته مترجم آثار نیل گیمن، برخی ناشران، گوشه‌ای به انتظار می‌نشینند و فعالیت همکاران خود را رصد می‌کنند؛ مبادا کار خوب و پرمخاطبی منتشر شود و آنها بی خبر باشند. جالب این‌که چنین ناشرانی، خود به دنبال کارهای خوب نمی‌روند بلکه پخته خواری می‌کنند و با پس و پیش کردن چند جمله، همان ترجمه را کپی می‌کنند.



فربد با انتقاد از سیاست وزارت فرهنگ و ارشاد می‌گوید: با توجه به این‌که ما کپی‌رایت را به رسمیت نپذیرفته‌ایم، بهتر است وزارت فرهنگ و ارشاد به دو ناشر، مجوز انتشار یک عنوان کتاب را ندهد. برای مثال کتاب «مرشد و مارگریتا» را عباس میلانی به خوبی، به فارسی برگردانده همین کتاب را مترجم دیگری هم ترجمه کرده اما برگردان دوم هیچ ارزش افزوده‌ای بر ترجمه میلانی ندارد؛ پس چرا باید منتشر شود؟! جز این‌که تعدادی که پیش از این در پخش کتاب فعال بودند ناشر شده‌اند و بیشتر درپی سودجویی هستند؟!

انتشار ترجمه‌های همزمان، رسیدن به سود بیشتر است

نیلوفر تیموریان، مدیر انتشارات ایران‌بان است. او هم وجود ترجمه‌های موازی را نشانه بی‌اخلاقی ناشران می‌داند و می‌گوید: درست است که ما کپی‌رایت نداریم اما چیزی به نام اخلاق و انصاف وجود دارد؛ چرا کتابی که یک مترجم دیگری ترجمه و یک ناشر، آن را منتشر و معرفی کرده حالا که شناخته شده و جای خود را میان مخاطبان باز کرده، باید دوباره و چندباره از سوی مترجمان و ناشران دیگر منتشر شود؟!

به گفته او بهتر است وزارت فرهنگ و ارشاد مجوز انتشار به کارهای تکراری ندهد؛ گرچه از این وزارتخانه هم کاری ساخته نیست و در شرایط فعلی، تنها کاری که وزارت فرهنگ و ارشاد، جلویش را گرفته  تکرار نام‌ ناشران است؛ برای مثال نام «ایران‌بان» را ناشر دیگری نمی‌تواند انتخاب کند اما جلوی انتشار ترجمه‌های متعدد از یک اثر گرفته نشده است.


تیموریان هم وجود ترجمه‌های موازی را سودجویی برخی ناشران تلقی می‌کند و می‌گوید: بعضی ناشران منتظرند تا یک مجموعه منتشر شود و مخاطب خود را پیدا کند. برای مثال ما «خاطرات یک بی‌عرضه» را منتشر کردیم و این مجموعه با استقبال مخاطبان هم روبه‌رو شد؛ پس از ما ناشران دیگر هم این کتاب‌ها را منتشر کردند و کسی نیست از این ناشران که اخلاق حرفه‌ای را رعایت نمی‌کنند بپرسد: این همه سال مجموعه خاطرات یک بی‌عرضه» منتشر نشده بود چرا همه آن سال‌ها به فارسی برش نگردانید؛ حالا چند جمله را جابه‌جا و کتاب را با ترجمه‌ای تازه(البته به باور خودشان) وارد بازار نشرکرده‌اید؟!

ترجمه‌های متعدد از یک اثر، مخاطب را سرگردان می‌کند

محبوبه نجف خانی مترجم کودک و نوجوان است. او  بی توجهی به حقوق مولف و نبودن قانون کپی رایت را یکی از دلایل عمده وجود ترجمه های تکراری می داند و می گوید: ناشران به خود اجازه می‌دهند تا متن کتاب را به هر مترجمی که دل‌شان می خواهد، با هر میزان دانش و توان، بسپارند؛ همان‌گونه که مجموعه های داستانی را گاه به چند مترجم می‌دهند تا هر مجلد را یک نفر ترجمه کند، در صورتی که مترجم باید با حال و هوای داستان آشنا باشد و کلیت اثر را دریابد.

به گفته مترجم مجموعه جودی، توزیع نامناسب، یکی دیگر از دلایل وجود ترجمه‌های تکراری از یک اثر است. به این معنی که ناشران، کاری به ترجمه های گوناگون از یک کتاب واحد ندارند و تصور می کنند کتاب، اثر شناخته شده ای است و هر ناشری هم، پخش و مخاطب خاص خود را دارد و بازار تعیین می کند که کدام کتاب از کدام ناشر و مترجم، پذیرفتنی‌تر است. بگذریم از اینکه چنین طرز تفکری، چندان هم اشتباه نیست. خود من گاهی به اعتبار ناشر و گاهی به اعتبار مترجم، کتابی را انتخاب می کنم، بدون آن که به عوامل دیگر فکر کنم. اما اگر خواننده جدی و حرفه‌ای کتاب نباشم و ناشران و مترجمان مختلف را نشناسم، وجود ترجمه‌های متعدد از یک اثر، مرا سرگردان می‌کند.


نجف‌خانی می‌گوید: به ندرت اتفاق می‌افتد دو مترجم خوب، یک کتاب را به فاصله نزدیک از هم و یا همزمان با یکدیگر منتشر کنند؛ در واقع این اتفاق، خوشبینانه‌ترین حالت ممکن است چراکه گاهی ناشران، کتابی که منتشر و با استقبال مواجه شده را برمی‌دانند، جلدش را تغییر می‌دهند و همان را منتشر می‌کنند و این نهایت، بی اخلاقی است آن هم در شرایطی که با یک جستجوی ساده در سایت کتابخانه ملی می‌توان دریافت چه کتابی را چه کسی ترجمه و منتشر کرده است. 

کد خبر
4342884



زهره نیلی






مشخصات
نام و نام خانوادگی
ایمیل یا شماره تماس
کد امنیتی

علت اصلی برگزاری دهه‌های مذهبی چیست؟

خطیب موقت نماز جمعه تهران با بیان اینکه با برپایی دهه‌ها و مناسبت‌های مذهبی درصدد هستیم که همواره یاد و خاطره اهل بیت (ع) در کشور ساری و جاری باشد، گفت: با برگزاری این مناسبت‌ها مواضع خود

رمز دشمنی طاغوتیان با انبیاء الهی در چه بود؟

معاون ارتباطات حوزوی دفتر مقام معظم رهبری با اشاره به اینکه دشمن تاب تفکر انقلاب اسلامی را ندارد، گفت: دشمن همیشه به دنبال سلطه بر انقلاب اسلامی بوده و هست و از اینکه ایران زیر بار زور نمی‌رود، آش

ساماندهی محوطه‌ی کاخ ساسانی ‌دردستور کار قرار گرفت

انتشار گزارشی از وضعیت نگران کننده‌ی کاخ ساسانی در سروستان، مدیرکل میراث فرهنگی استان فارس از اجرای طرح ساماندهی این مجموعه بر اساس دستور ویژه‌ خبر داد. به گزارش ایسنا، مصی

بخشی از هویت یزد با ایجاد اولین خیابان از بین رفت

اولین خیابان یزد در زمان پهلوی اول ایجاد و به دنبال آن بسیاری از آثار تاریخی در این منطقه تخریب و زمین‌‏‏ها و املاک زیادی توسط حکومت استبدادی تصرف شد. «حسین مسرت» پژوهشگر یزدی در گفت

نباید در ایجاد امنیت به‌ افراط و تفریط مبتلا شد

تولیت آستان مقدس حضرت معصومه سلام‌الله علیها با بیان این‌که شخص شرور باید از نیروی انتظامی بترسد، گفت: رافت اسلامی برای آن‌ کسی است که مفهوم رأفت را درک کند، نیروی انتظامی برای گستره جامع

حمایت آستان قدس رضوی از ۱۰۰۰ بیمار

سرپرست دفتر نمایندگی آستان قدس رضوی در استان سمنان از شناسایی و خدمات‌دهی به حدود هزار بیمار نیازمند و صعب‌العلاج در استان سمنان از سوی دفتر نمایندگی آستان قدس رضوی این استان خبر داد.

نباید جامعه را ناامید کرد

مشاور امور ایثارگران در نهاد ریاست‌جمهوری با بیان اینکه مسؤولیت ما امانت‌داری از خون شهدا است، گفت: استمرار نظام جمهوری اسلامی ایران، مرهون خون شهیدان است. به گزارش ایسنا،

کُردها موسس مولودی خوانی بوده‌اند

مسئول مرکز بزرگ اسلامی غرب کشور در سنندج گفت: مراسم مولودی خوانی را کُردها به خاطر حب و عشق به پیامبر (ص) پایه گذاری کرده و موسس آن بوده‌اند. به گزارش ایسنا،‌

جاذبه‌های گردشگری جهان که در معرض نابودی هستند

فستیوال قایقرانی در ونیز در حال حاضر به دلیل پیشرفت فناوری، سفر به مکان‌های مختلف راحت‌تر و آسان‌تر از گذشته شده و نتیجه این سفرها، آشنایی با فرهنگ‌ها و مشاهده چشم‌اندازهای طبیعی و یا مص

ششم ذی‌القعده روز بزرگداشت حضرت احمدابن موسی‌الکاظم (ع)

حضرت شاه‌چراغ (ع) از شخصیت‏‌های عالی‌مقام و جلیل‌القدر و پرهیزکار بود. آگاهی درباره زندگی این حضرت بسیار اندک و برخی از مقاطع زندگی ایشان مبهم و در منابع جز به بعضی از قسمت‏‌های زندگی حضر

مطالب سایت

تمامی اخبار دانش نیوز بدون دخالت انسانی و توسط موتورهای جستجوگر جمع آوری میشود و دانش نیوز در قبال محتوای اخبار هیچ مسئولیتی ندارد.
Royal Oriental iranien Restaurant Geneva