کشف جدیدی برای تهران؛ آن‌جا که مخبرالدله‌ها آرمیده‌اند


1396/10/24

خادم مسجد هر کدام از فرش‌های مسجد را که بالا می‌زند، یک یا دو سنگ قبر از جنس مرمر خودنمایی می‌کند، «علی‌قلی‌ خان هدایت»، «علی‌قلی‌ خان مخبرالدوله»، «جعفرقلی خان نیرالملک» این وضعیت ادامه

کشف جدیدی برای تهران؛ آن‌جا که مخبرالدله‌ها آرمیده‌اند




خادم مسجد هر کدام از فرش‌های مسجد را که بالا می‌زند، یک یا دو سنگ قبر از جنس مرمر خودنمایی می‌کند، «علی‌قلی‌ خان هدایت»، «علی‌قلی‌ خان مخبرالدوله»، «جعفرقلی خان نیرالملک» این وضعیت ادامه دارد تا دهمین سنگ قبر، همه‌ی آن‌ها به خاندان «هدایت» تعلق دارند...

به گزارش ایسنا، تا سال پیش و قبل از بروز فاجعه‌ی پلاسکو پیدا کردن "مسجد هدایت" سخت بود؛ مسجدی بدون مناره؛ مسجدی که می‌گویند آیت‌الله طالقانی بارها روی منبر آن موعظه کرده و جلسات انقلابی‌اش را آن‌جا برگزار می‌کرده؛ اما حالا آدرسی سرراست دارد، خیابان جمهوری «کنار ساختمان آواره‌ی "پلاسکو" مسجد "هدایت"...»
تهرانگردی‌های احمد مسجد جامعی، عضو شورای شهر تهران، دست‌کم برای خبرنگاران میراث‌فرهنگی که بارها به دنبال تاریخ و هویت تهران قدیم می‌گردند و گهگاهی نمی‌توانند به نشانه‌ای برسند، یک نعمت است؛ نعمتی که این بار هم جمعه ۲۲ دی نصیب خبرنگاران شد؛ دیدنِ "مسجد هدایت" آن‌هم وقتی مدیر سابق محور فرهنگی تاریخی تهران تیم تهران‌گردی را همراهی کند و او نیز مانند دیگر اعضای تیم، برای نخستین‌بار به این کشف می‌رسد؛ «نخستین نفر از خاندان هدایت، پدر خانواده "رضاقلی خان هدایت" ۱۵۱ سال پیش یعنی در سال ۱۲۸۸ قمری در این نقطه به خاک سپرده شده است و بعد از آن دیگر اعضای خانواده تا سه نسل در کنار یکدیگر در این نقطه دفن می‌شوند» و این شاید یک راز بوده تا امروز برای وارثان خاندان هدایت و متولیان "مسجد هدایت".
اسکندر مختاری طالقانی، مدیر سابق محور فرهنگی تاریخی تهران، که سال‌ها نیز معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی تهران بوده نیز با دیدن این قبرها شگفت‌زده می‌شود؛ اما آن طور که می‌گوید، پیش از این حدس‌هایی مبنی بر وجود این قبرها در این نقطه می‌زده است.
او به ایسنا توضیح می‌دهد:
«از مدت‌ها قبل شنیده بودیم در این مسجد قبور خاندان هدایت قرار دارد، اما هیچ‌گاه نتوانسته بودیم این وضعیت را بررسی کرده و تایید یا رد کنیم چون درِ مسجد، فقط در زمان برگزاری نماز باز بود و امکان بررسی این وضعیت را نداشتیم که با هماهنگیِ تیم تهران‌گردی موفق شدیم در ساعتی غیر از زمان نماز به داخل مسجد برویم.»
متولی مسجد حضور داشت و آگاه به وجود این قبرها بود، با بالا زدن یکی از فرش‌های مسجد متوجه وجود قبر شدیم، در ادامه متولی یکی یکی فرش‌ها را بالا می‌زد و ما با این صحنه مواجه شدیم که «در زیر فرش‌های این مسجد سه نسل از اعضای خانواده هدایت آرام گرفته‌اند.»
او با اشاره به نقشه‌ی "عبدالغفار" متعلق به ۱۳۰۹ شمسی می‌گوید: در آن نقشه دردوره‌ی قاجار درا ین نقطه "تکیه رضاقلی‌خان هدایت" قرار داشته است، تا حدود دهه‌ی ۴۰ - ۵۰ که با توجه به معماری امروز این مسجد به نظر می‌رسد این مکان به مسجد تبدیل شده است.
او "رضا قلی ‌خان هدایت" معلم مظفرالدین شاه" را پدر خانواده هدایت می‌داند و می‌گوید: این خانواده، مجموعه بنایی تاریخی شامل یک مسجد و یک خانه تاریخی در دروسِ تهران نیز دارد که هر دو آن‌ها هم جزو بناهای تاریخی و واجد ارزش منطقه‌ی شمیرانات هستند.
مختاری به اشاره به میدان "مخبرالدوله" گذشته و (میدان استقلال کنونی) در تقاطع خیابان سعدی و جمهوری می‌گوید: نام «مخبرالدوله» نیز از عنوان نام فرزند اول این خاندان، یعنی "علی‌قلی‌خان مخبرالدوله" که وزیر پست و تلگراف دوره قاجار بود، گرفته شده است.
وی همچنین با اشاره به این‌که مسجد هدایت در فاصله‌ی سال‌های قبل ازانقلاب اسلامی مکان خطابه و برگزاری جلسات آیت‌الله طالقانی بوده است، بیان می‌کند: با توجه به موقعیت سوق‌الجیشی این مسجد در منطقه‌ی لاله زار و این‌که یکی از مراکز فعالِ غیرمذهبی در تهران بوده، پایگاه خوبی برای انجام این جلسات محسوب می‌شده است.
او با بیان اینکه این بنا هنوز در فهرست آثار ملی به ثبت نرسیده است، ادامه می‌دهد: علاوه بر شاخصه‌ی دفن شدن سه نسل از خاندان هدایت در این مسجد، برگزاری جلسات سخنرانی آیت‌الله طالقانی و جلسات انقلابی این شخصیت تاثیر گذار در انقلاب اسلامی، نیز به نوبه خود به ارزشمند بودن این مسجد اضافه می‌کند، بنابراین این معیارها؛ از مهمترین دلایلی هستند که مسجد "هدایت" باید در فهرست آثار ملی به ثبت برسد.
البته علاوه بر مختاری، مسجد جامعی نیز در این بازدید به نبود هیچ نشانی از آیت‌الله طالقانی و جلساتِ انقلابی که در این مسجد داشته است، اشاره می‌کند و معتقد است که
« باید مسئولان از مساجد این چنینی و این حافظه تاریخی به درستی مراقبت کنند
.
»
مسجد هدایت در خیابان جمهوری بیش هفت قبر دیگر را تا جائی که گروه تهران‌گرد به چشم دیده در دل خود به یادگار نگه داشته است، "اقتدار الملوک هدایت –دختر علی‌قلی‌خان مخبرالدوله-"، "حسین قلی‌خان هدایت –پسر مخبرالدوله-"، "نصرالملک " و "مصطفی علی‌قلی خان فهیم‌الدوله" –نوه‌های مخبرالدوله-، "مریم خانم هدایت" و "عبدالعلی خان هدایت" -همسر و فرزند محمدقلی‌خان مخبرالملک – از دیگر دفن شدگان در این مسجد ارزشمند هستند.
هر چند با جستجو در اینترنت می‌توان حدس و گمان‌هایی از وجود این قبرها در مسجد هدایت خواند، اما به نظر می‌رسد تا  دو روزقبل – جمعه ۲۲ دی- سند اصیلی از این اتفاق در دست نبوده است. از سوی دیگر اگر آن‌چه در فضای مجازی پیش از این منتشر شده بر اساس اسنادی بوده است، احتمالا "صنیع‌الدوله" نیز باید در این مسجد به خاک سپرده شده باشد، اما تیم تهران‌گردی در این بازدید خود نشانی از این سنگ قبر او ندیده است.
انتهای پیام



مشخصات
نام و نام خانوادگی
ایمیل یا شماره تماس
کد امنیتی

تئاتر ایران هویت مستقلی دارد

تئودورو پولوس از جشنواره آتن درباره تئاتر ایران گفت: تئاتر ایران برای خودش هویت مستقلی دارد و بسیار اصیل است و همچنین جوانان ایرانی مثل یک جواهر درخشان هستند که در آن می‌درخشند. به گز

پوران درخشنده:جامعه به گفتن و شنیدن نیاز دارد

نمایش «چشم‌ها» با نویسندگی مسعود هاشمی‌نژاد و به کارگردانی بهار محمودزاده، شامگاه 2 بهمن ماه در سالن شماره ٣ تئاتر پردیس «شهرزاد» با حضور پوران درخشنده افتتاح شد. به گزارش ایسنا، طبق

آخرین وضعیت اکران یک فیلم کمدی با بازی محمدرضا فروتن

فیلم سینمایی «آقای سانسور» بزودی آماده نمایش خواهد شد. به گزارش ایسنا، طبق گزارش رسیده،فیلم سینمایی «آقای سانسور» به کارگردانی علی جبارزاده و تهیه‌کنندگی غلامرضا گمرکی هم‌اکنون در مرا

کدخدایی؛ آیا می‌توان انتظار داشت هرجا سخن از انقلاب و اسلام هست روزنامه جمهوری اسلامی حجت باشد؟

سخنگوی شورای نگهبان طی یک متن انتقادی، در کانال تلگرامی خود نوشت: آیا می‌توان انتظار داشت مثل اون قدیما هرجا سخن از انقلاب و اسلام هست، روزنامه جمهوری اسلامی حجت باشد؟ به گزارش ایسنا

تسلیت مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی برای درگذشت رایزن فرهنگی ایران در بلگراد

مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی، درگذشت دکتر «محسن سلیمانی» رایزن فرهنگی ایران در بلگراد را تسلیت گفت. به گزارش ایسنا و به نقل از روابط عمومی بنیاد سینمایی فارابی، علیرضا تابش، مدیرعامل

عمو قناد سکوت قلقلی را ترجمه می‌کرد

کارش را با عمو قناد آغاز کرده و مانند خود عمو قناد شاد و سرحال و سرزنده مانده است، شاید این خصلت همه آنهایی باشد که با هنر نفس می کشند و با خاطرات خوش زندگی می‌کنند. به گزارش ایسنا، ک

اعتماد مخاطب به آثار ایرانی کم است

مجتبی ویسی می‌گوید: مردم به شاعر و نویسنده خارجی و آثار غنی‌ای که دارند اعتماد کرده‌اند؛ این در حالی است که اعتماد مخاطبان به آثار ایرانی کم است. این مترجم و شاعر در گفت‌وگو با ایسنا

اظهارات یک مسوول درباره تنها روستای هنری ایران در جهان

معاون صنایع دستی و هنرهای سنتی کشور وجود یکسری مشکلات در شهرها و روستای جهانی را طبیعی دانست و گفت: مگر شهر لالجین یا شهرهای ملی و جهانی دیگر مشکل ندارند؟ بهمن نامور مطلق - معاون صنای

نادر مشایخی: هیچ‌گونه پیشرفتی در موسیقی ایران به وجود نیامده است

نادر مشایخی می‌گوید: می‌دانید چقدر جوان باحال داریم؟ یکی از آن‌ها قطعه‌ای نوشته بود که به نظر من می‌توانست در بهترین فستیوال‌های دنیا اجراء شود. چرا به آن‌ها اجازه کار کردن نمی‌دهند؟ می‌خ

سلطانی فر: در دنیای امروز استفاده از تکنولوژی‌ برای شناخت ذائقه مخاطب اجتناب‌ناپذیر است

پول‌نیوز - معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه براساس گزارش اعلام شده بیش از 90 درصد حجم اخبار تلگرام کپی است، گفت: می‌توان با آموزش تکنولوژی‌های مختلف از جمله "مالتی‌مدیا

مطالب سایت

تمامی اخبار دانش نیوز بدون دخالت انسانی و توسط موتورهای جستجوگر جمع آوری میشود و دانش نیوز در قبال محتوای اخبار هیچ مسئولیتی ندارد.
Royal Oriental iranien Restaurant Geneva